Chủ tịch hội đồng quản trị công ty May Sài Gòn 3 Phạm Xuân Hồng: CHÚNG TA PHẢI THAY ĐỔI!

Giữa những cơn ho kéo dài vì cảm cúm, “linh hồn” của May Sài Gòn 3, CT HĐQT Phạm Xuân Hồng vẫn có gắng chia sẻ những trăn trở của mình về vận mệnh của công ty: phải phát triển hơn nữa, đời sống công nhân phải no đủ hơn. Muốn vậy, mọi thứ cần phải thay đổi,  kể cả bản thân ông, người đã và đang gắn bó với công ty May SG3 gần nửa đời người.

Ngồi trong căn phòng có thiết kế đẹp, hiện đại trên tầng 1, giữa khuôn viên xanh mát, người lãnh đạo kỳ cựu của May SG3 – người có khuôn mặt nhân từ và mái đầu trắng xóa nhớ lại bao thay đổi của nơi này theo từng thời cuộc. Ông đầy tự hào khi nhắc đến tập thể: một tập thể thân thiện, đồng lòng vì sự phát triển chung.

Từng cố gắng vực May SG3 đi lên từ hoang tàn và lạc hậu

Tháng 5/1990, đang công tác ở Sở Công nghiệp TP.HCM, ông được điều về làm giám đốc, bí thư đảng ủy của Xí nghiệp May SG3, nơi tệ nhất trong các xí nghiệp may lúc bấy giờ.

Chào đón ông chỉ là những xưởng may nhỏ bé, cũ kỹ, lạc hậu, máy móc toàn đồ chuẩn bị bỏ đi, đồ secondhand. Người lao động thì đang trong tâm trạng đầy bất mãn vì thiếu việc, bị nợ lương. Từ 1.100 công nhân ban đầu, thời điểm ông về, hơn phân nửa xin nghỉ việc. Việc này vốn không bình thường vì công nhân rất dễ tìm nhưng không ai muốn gắn bó.

Lúc đó, ông – người tự nhận mình không có hiểu biết gì về chuyên môn ngành may ngoài những kinh nghiệm về hoạt động đoàn thể từ thời tham gia phong trào đấu tranh của sinh viên miền Nam đến thời làm thường vụ thành đoàn, phụ trách thanh niên công nhân khối công nghiệp đã làm những việc đầy kinh ngạc. Ông đích thân đi mượn “đàn em” 10 triệu đồng – một con số không nhỏ thời bấy giờ - để về trả lương cho công nhân. Mượn thì cho đó nhưng người ta cũng “đá xéo” chút ít, làm gì nên nỗi mà phải đi vay mượn. Kệ, ông cười cười, không tự ái, cầm tiền về lo cho công nhân.

Chưa hết, ông “lịnh” cho cấp dưới, cái gì trong kho không xài thì bán hết, lấy tiền trả lương cho công nhân, cái gì cho công nhân được thì cho luôn. Bên cạnh giải quyết mặt đời sống rồi, ông còn gần gũi để tác động tâm tư, tình cảm cho anh em.

Thời đó, ban ngày không có điện nên công nhân phải làm đêm. Để động viên công nhân, buổi tối ông xuống tận xưởng với xô nước. Ông hô vang: “Ai cần nước thông báo nha, tui phục vụ! Hôm khác, có 2 công – ten - nơ gòn để chần áo gió về muộn, không có bốc vác, ông xăng tay áo lên: “Ê, có ai rảnh thì phụ vác gòn với tui nha”. Nghe giám đốc nói vậy, các chị em tổ trưởng, tổ phó ào ào ra, làm 30 phút là xong hết.

Cứ như thế, bao nhiêu khó khăn dần trôi qua, đời sống công nhân ngày càng ổn định, đơn hàng, khách hàng ngày càng tăng, khách từ Liên Xô, các nước Tây Âu, Nhật Bản… được người này người kia giới thiệu tìm đến. Bản thân ông từ chỗ không biết gì về may mặc thì sau đó, chỉ nghe báo cáo thôi đã biết việc đến đâu, ách tắc chỗ nào.

Vài năm sau, từ 1 xí nghiệp may nhỏ bé ban đầu, May SG3 phát triển thêm nhiều xí nghiệp con, thu hút hàng ngàn lao động mới, dần khẳng định được vị thế trên bản đồ ngành dệt may Việt Nam, được nhận Huân chương lao động hạng nhất, nhì, ba.

Đến năm 2008, nhà nước đề nghị tặng danh hiệu Anh hùng lao động cho công ty và đề nghị tặng danh hiệu này cho ông nhưng ông từ chối. Bởi theo ông, “gốc rễ ngành may là người lao động, nếu không có sức mạnh tập thể, sự đồng lòng thì không thể thành công. Nên thành công này là của tập thể, trong tập thể đó có chú”. Ông đề nghị cứ tặng cho tập thể trước. 2 năm sau, danh hiệu đó thuộc về ông.

Mãi lo cho công nhân mà ông quên luôn lợi ích cá nhân. Đã có lúc, con trai ông nhận học bổng bán phần của một trường danh tiếng ở Anh, vợ chồng ông suy đi tính lại rồi kêu con tìm cơ hội khác vì… không có đủ chi phí sinh hoạt. Tài sản mà ông quý nhất, đến bây giờ không phải là tiền hay địa vị mà là cuốn album chứa những hình ảnh qua từng năm tháng cùng những dòng lưu niệm dạt dào tình cảm mà anh em công đoàn của May SG3 làm tặng ông năm nào, khi công ty “có biến”.

Sướng vì tái cấu trúc nhưng vẫn hướng về người lao đông

27 năm gắn bó với ngành may, với nơi này, hỏi ông điều gì còn giữ ông lại đến bây giờ mặc cho bao nhiêu biến cố, khó khăn có xảy đến, ông cười hiền: “Động lực lớn nhất là tập thể, là công nhân, mình về đây cũng vì điều đó, giờ ngồi đây cũng vì điều đó”.

Năm 2000, công ty May SG3 cổ phần hóa, như một phần tất yếu của thời cuộc tiếp tục là 1 doanh nghiệp tiêu biểu toàn diện, top 10 của ngành dệt may VN. Tuy nhiên, năm 2017, công ty tiếp tục tái cơ cấu. Hội đồng quản trị, ban giám đốc thay đổi, trong đó, chỉ ông là “người cũ”.

Tại sao phải thay đổi, tái cấu trúc trong khi May SG3 vẫn rất tốt, kinh doanh có lời? Ông chia sẻ: “Xu thế thời đại đòi hỏi cái mới. Có những cạnh tranh mới, thách thức mới ngày càng gay gắt hơn, nếu mình không đổi mới thì mình đi lùi. Thị trường bây giờ chuyển biến nhanh lắm. Mọi thứ diễn ra ào ào. Cho nên May SG3 dứt khoát phải phải đổi mới. Cái cũ dù rất tốt nhưng thực sự có những điều không còn phù hợp với thời đại”.

Trong dòng chảy thời cuộc với rất nhiều sự thay đổi từ cải tạo chính sách, môi trường làm việc, cách thức hoạt động để nâng cao năng suất, thay đổi phương thức quản lý, kinh doanh, mở rộng tìm kiếm khách hàng, các thị trường mới, có thêm những người trẻ năng động, quyết liệt, tư duy tiến bộ, cởi mở trong dàn lãnh đạo, ông từ trạng thái…lo lo chuyển sang thấy “sướng trong lòng”. Sướng, sướng lắm!

Sướng là vì những gì ông mong muốn ngày càng lộ diện một cách rõ ràng hơn. “Ban giám đốc mới nói là làm, có những giải pháp cụ thể, không nói dóc, nói xạo, có nhiều ý tưởng mới phù hợp xu thế, đáp ứng được yêu cầu của tập thể và thị trường cùng với sự phát triển của ngành may mặc.

Điều chú thích nhất là các bạn vẫn giữ được mục tiêu vì tập thể, vì người lao động, chăm lo nhiều hơn cho người lao động, khuyến khích tạo ra động lực cho cán bộ quản lý, tạo ra bước phát triển mới cho May SG3”, ông chia sẻ.

Thay đổi từ chính bản thân

Tái cơ cấu là thay da, đổi thịt, là khoác chiếc áo mới với những đầu tàu trẻ hơn, mới hơn, quyết liệt thẳng thắn hơn. Ông cũng thừa nhận, có những việc, dàn lãnh đạo trẻ đã làm tốt hơn ông nhiều dù ý tưởng là giống nhau. “Hồi xưa chú cũng làm nhưng không bài bản, chỉn chu, chuyên nghiệp như bây giờ”.

Nhưng ông đâu có chịu đứng yên, dòng máu nóng của người cán bộ thành đoàn năm xưa vẫn chảy trong huyết quản dù ông đã ở cái tuổi có sự hạn chế về sức khỏe và kiến thức. Mỗi ngày, ông vẫn dành thời gian cập nhật thông tin, kinh nghiệm của bạn bè ngành dệt may, khai thác lợi thế của mình kể cả trong nước lẫn nước ngoài để tư vấn, góp sức với ban lãnh đạo.

Ông cũng tranh thủ xuống gặp công nhân, để nghe họ “tâm tư” về những biến chuyển, chia sẻ, giải thích với họ. Ông nói với họ rằng: “Hiện nay chính sách, cải tiến, quy định mới chắc chắn có những cái chưa thật sự phù hợp, đầy đủ lắm đâu nhưng mục tiêu là tốt, nên tất cả cũng phải cố gắng chuyển mình vì lợi ích của từng người và của cả tập thể…”.

Điều mà ít ai ngờ, một người trước đây chỉ nghe báo cáo công việc qua lời nói nhân viên giờ đã biết cập nhật tình hình qua gmail, viber, facebook…như những người trẻ khác. Đó là minh chứng sống động nhất, gần gũi nhất cho việc “chuyển mình”.

“Ngoài công việc, cà phê với bạn bè, chú thường làm gì?”, tôi buộc miệng hỏi. “Xuống chơi với công nhân, nhớ tụi nó lắm, đi đâu về, cứ gặp công nhân là vui”, chú nở nụ cười hồn hậu, sảng khoái giữa một ngày Sài Gòn cuối năm thật dịu dàng và ngập nắng.